We Francji odnaleziono jedną z kart Palimpsestu Archimedesa

11 marca 2026, 11:14

W Muzeum Sztuk Pięknych w Blois we Francji odnaleziono kartę z Palimpsestu Archimedesa. Palimpsest ten to jedna z najważniejszych kopii starożytnego tekstu, jakie dotrwały do naszych czasów. Wstępne analizy wykazały, że Victor Gysembergh, ekspert z Narodowego Centrum Badań Naukowych, odnalazł kartę 123. Palimpsestu. Na jednej stronie zawiera ona fragment traktatu Archimedesa „O sferze i walcu”, który częściowo przykryty jest tekstem modlitwy. Tekst Archimedesa można w dużej mierze odczytać tradycyjnymi metodami. Na drugiej stronie widzimy XX-wieczną iluminację przedstawiającą proroka Dawida w towarzystwie dwóch lwów. Iluminacja została prawdopodobnie dodana w 1942 roku przez ówczesnego właściciela, który w ten sposób chciał zwiększyć wartość księgi. Tutaj tekst starożytnego traktatu jest nieczytelny.



Bursztyn koniakowy© Ewa Jastrzębskalicencja: GNU FDL

Skąd woda w bursztynie

9 października 2007, 12:42

Żywica drzewna i woda nie mieszają się. Dlatego od dawna badacze zastanawiali się, w jaki sposób w kopalnej żywicy z okolic Morza Bałtyckiego, czyli bursztynie, pojawiły się krople wody ze złapanymi w pułapkę skorupiakami czy amebami. Teraz udało im się znaleźć odpowiedź na to pytanie (Proceedings of the National Academy of Sciences).


Nowe sposoby zabezpieczania terakotowej armii

8 lutego 2013, 08:44

Analiza zabezpieczeń przed szkodliwym wpływem środowiska w chińskich muzeach archeologicznych skłoniła naukowców do sformułowania ulepszonych zaleceń. Wg nich, terakotową armię oraz inne nieprzesuwalne artefakty z obiektów obejmujących duże otwarte przestrzenie należałoby chronić m.in. kurtynami powietrznymi. W ten sposób odtwarzano by prymitywne warunki, z jakich archeolodzy je wydobyli.


Nowy ceratops z niezwykłymi cechami

5 czerwca 2015, 11:08

Około 10 lat temu Peter Hews znalazł kości wystające z brzegu Rzeki Oldmana w Kanadzie. Okazało się, że była to niemal nietknięta czaszka niezwykłego i nieznanego dotąd nauce ceratopsa.


Unnuakomys hutchisoni - żyjący najdalej na północ torbacz, jakiego dotąd odkryto

20 lutego 2019, 11:20

Amerykańscy naukowcy odkryli, że w erze dinozaurów - ok. 69 mln lat temu w późnej kredzie - w Arktyce żył torbacz. Unnuakomys hutchisoni był maleńki - miał wielkość kciuka czy inaczej mówiąc, drobnego oposa.


Gdzie kaczki zimują?

3 grudnia 2020, 04:05

Jak zmiany klimatu wpływają na zimowe migracje kaczek morskich takich jak ogorzałka (Aythya marila)? Naukowcy ze Stacji Ornitologicznej Muzeum i Instytutu Zoologii PAN na łamach Scientific Reports prezentują ciekawe wyniki badań świadczące o istotnych zmianach w rozmieszczeniu populacji tego gatunku, a także wskazują na możliwe konsekwencje.


Zaskakujące odkrycie archeologiczne w pobliżu Bielska-Białej

25 kwietnia 2022, 06:49

Podczas badań archeologicznych w rejonie Kobiernic i Porąbki w pobliżu Bielska-Białej dokonano zaskakującego odkrycia. Archeolodzy znaleźli wyroby z żelaza i brązu pochodzące przed 2600 lat. To prawdopodobnie najstarsze artefakty znalezione na tych ziemiach i mogą one wskazywać na istnienie ważnego szlaku handlowego biegnącego doliną Soły.


W Gdańsku można zobaczyć wystawę opowiadającą o historii przemytu na Bałtyku

4 lipca 2023, 10:06

W surowych wnętrzach statku-muzeum „Sołdek”, który cumuje na Motławie, można do końca września oglądać wystawę pt. „Brylanty w orzechach - czyli historia przemytu na Bałtyku”. Czapka celnika, „pazury” do wydobywania ukrytych worków ze skrytek na statkach oraz but do przemytu złotych monet - to tylko niektóre z prezentowanych eksponatów [...] - podkreślono w komunikacie prasowym Narodowego Muzeum Morskiego (NMM) w Gdańsku.


Najdroższy samochód na świecie?

5 lutego 2007, 18:47

Już wkrótce, 17 lutego, najprawdopodobniej zostanie sprzedany najdroższy samochód świata. W domu aukcyjnym Christie pod młotek pójdzie Auto Union Type D Grand Prix.


Wilk workowaty w zoo w Hobart (1933); National Archives of Australia

Wilk workowaty: reaktywacja

20 maja 2008, 11:08

Ostatni znany osobnik wilka workowatego (Thylacinus cynocephalus) padł w 1936 roku w zoo w Hobart. Gatunek został oficjalnie uznany za wymarły w 1986 roku. Ostatnio jednak jego DNA "ożyło" na nowo w organizmie myszy. To pierwszy przypadek, by materiał genetyczny wymarłego zwierzęcia funkcjonował w organizmie żyjącego gospodarza. Naukowcy mają nadzieję, że w ten sam sposób uda się odkryć, jak dokładnie wyglądały dinozaury czy neandertalczycy.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk